Wielu polskich hotelarzy niosło pomoc humanitarną ukraińskim uciekinierom wojennym, świadcząc im nieodpłatne usługi hotelarskie. Niektórzy hotelarze otrzymali częściowy zwrot kosztów na podstawie art. 12 i 13 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Po latach, urzędy skarbowe naliczają milionowe zaległości z tytułu VAT i egzekwują je zajęciami rachunków bankowych hoteli. Przedstawiciele fiskusa uważają, że od przekazywanych hotelom przez wojewodów kwot rzędu 40-70 zł za osobonocleg, należał się fiskusowi podatek VAT. Przekazywane hotelarzom kwoty były jedynie symboliczną rekompensatą za dużo wyższy przychód, z którego rezygnowali wycofując z oferty rynkowej swoje pokoje, a czynili to w odruchu serca, w imię solidarności i humanitaryzmu.
Kwestia naliczania VATu od tych rekompensat budzi wątpliwości prawne, czego wyrazem jest szereg sporów sądowych oraz pytanie prejudycjalne do TSUE z dnia 26 maja 2026 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 1/26).
Izba Gospodarcza Hotelarstwa Polskiego, będąca największą organizacją samorządu gospodarczego branży hotelarskiej, zwróciła się z prośbą do Ministra Finansów i Gospodarki o pilne wydanie interpretacji, która pozwoli organom kontroli skarbowej uznawać prawo przedsiębiorców do nienaliczania podatku VAT od przedmiotowych świadczeń, oraz o odpowiednią zmianę przepisów podatkowych, która wyeliminuje kontrowersyjną daninę na rzecz fiskusa. Państwo nie powinno zarabiać na pomocy humanitarnej, świadczonej przez działających non profit hotelarzy.