Porady prawne
Przystosowanie lokali gastronomiczno-rozrywkowych do nowych przepisów dotyczących palenia tytoniu
Przystosowanie lokali gastronomiczno-rozrywkowych do nowych przepisów dotyczących palenia tytoniu, pod kątem organizacji pomieszczeń przeznaczonych na palarnie.
W obecnie obowiązującym stanie prawnym kwestie związane z wymogami przewidzianymi dla palarni uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j.: Dz. U z 2003, Nr 169, poz. 1650 ze zm.).
W rozporządzeniu tym wskazano, że pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higieniczno-sanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana. Jednym z takich pomieszczeń jest palarnia, dla której wymogi określono w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Określono tam, że palarnie winny być wyposażone w dostateczną liczbę popielniczek i usytuowane w sposób nienarażający osób niepalących na wdychanie dymu tytoniowego. Nadto w palarni powinno przypadać co najmniej 0,1 m2 powierzchni podłogi na każdego pracownika najliczniejszej zmiany korzystającego z tego pomieszczenia, z tym jednak zastrzeżeniem, że powierzchnia poszczególnych pomieszczeń przeznaczonych na palarnie nie powinna być mniejsza niż 4 m2. Dodatkowo, w palarni należy zapewnić przynajmniej dziesięciokrotną wymianę powietrza w ciągu godziny. Powyższe wymogi dotyczą jedynie pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, które pracodawca przeznacza dla pracowników.
Obecnie trwają prace ustawodawcze nad nowelizacją ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Niedawno Sejm przyjął poprawki Senatu do projektu ustawy z dnia 8 kwietnia 2010 r. o zmianie powołanej wyżej ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i obecnie ustawa oczekuje na wejście w życie.
W projekcie tym wprowadzono m.in. definicję palarni, zgodnie z którą jest to „wyodrębnione konstrukcyjnie od innych pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych pomieszczenie, odpowiednio oznaczone, służące wyłącznie do palenia wyrobów tytoniowych, zaopatrzone w wywiewną wentylację mechaniczną lub system filtracyjny w taki sposób, aby dym tytoniowy nie przenikał do innych pomieszczeń.”
Warto również zwrócić uwagę na treść uzasadnienia projektu nowelizacji, a w szczególności załącznik do uzasadnienia projektu, w którym określono szczegółowe warunki techniczne, jakim powinna odpowiadać palarnia (całość uzasadnienia dostępna jest na stronie internetowej www.sejm.gov.pl, Sejm RP VI Kadencji, nr druku 1030). Analizując treść wymagań określonych w uzasadnieniu można dojść do wniosku, że są one surowsze w porównaniu do wymagań określonych w rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. O tym czy zostaną one wprowadzone do systemu powszechnie obowiązujących przepisów zadecydują organy władzy wykonawczej, poprzez wprowadzenie tych wymogów do treści stosownego rozporządzenia wykonawczego do znowelizowanej ustawy.
Kierując się w stronę odpowiedzi na przedstawione zagadnienie, na obecnym etapie, należy wyjaśnić, co następuje.
1. W przypadku wydzielenia palarni tylko dla gości hotelowych spełniającej warunki określone w omawianym wyżej projekcie nowelizacji ustawy, należy kierować się wymogami wynikającymi z wyżej przytoczonej definicji palarni. Natomiast jeżeli do systemu prawnego (rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy) zostaną wprowadzone również wymogi wskazane w treści uzasadnienia projektu nowelizacji ustawy, również koniecznym będzie ich stosowanie przy organizowaniu pomieszczeń dla palących gości hotelu.
2. W przypadku wydzielenia palarni, w której przebywać będą również pracownicy, o ile zamiarem danego hotelu będzie przeznaczenie palarni także jako pomieszczenia higieniczno-sanitarnego dla pracowników, wówczas koniecznym będzie spełnienie już obowiązujących wymogów technicznych określonych w przepisach bhp, jak również wymogów określonych w nowelizacji ustawy i rozporządzeniach wykonawczych w zależności które z przepisów będą bardziej restrykcyjne.
Wydaje się jednak, że z punktu widzenia wizerunku hotelu wskazanym byłoby zorganizowanie odrębnej palarni pracowniczej oraz palarni dla gości hotelowych.
Do palarni pracowniczej dostęp winni mieć tylko i wyłącznie pracownicy hotelu z zachowaniem wymogów określonych przez przepisy bhp, a po wejściu w życie wskazanej wyżej nowelizacji ustawy, również z uwzględnieniem wymogów określonych jej treścią, jak również treścią przepisów wykonawczych, które być może zostaną w związku z nowelizacją wydane.
Warto także wskazać, ze zgodnie ze znowelizowaną ustawą właściciel lub zarządzający lokalem gastronomiczno-rozrywkowym z co najmniej dwoma pomieszczeniami przeznaczonymi do konsumpcji, może wyłączyć spod zakazu określonego palenia obowiązującego w lokalu, zamknięte pomieszczenie konsumpcyjne, wyposażone w wentylację zapewniającą, aby dym tytoniowy nie przenikał do innych pomieszczeń. Będzie to wówczas pomieszczenie w którym goście będą mogli palić tytoń, a nie będzie konieczne spełnienie w tym pomieszczeniu wymogów przewidzianych dla palarni. Natomiast przebywający tam pracownicy, nie będą tam w celu palenia tytoniu i również w stosunku do nich w tym pomieszczeniu nie będzie konieczne spełnienie wymogów przewidzianych dla palarni.
Podsumowując - jeżeli przepisy nowelizowanej ustawy i rozporządzeń wykonawczych będą łagodniejsze niż przepisy dotychczasowego rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy to w palarni dla pracowników należy, spełniać wymogi przewidziane rozporządzeniem tak jak to się obecnie odbywa, natomiast jeżeli będą bardziej restrykcyjne to należy spełnić wymogi ustawowe.
Natomiast w palarni przeznaczonej dla gości winny być spełnione wymogi wynikające z ustawy i rozporządzeń wykonawczych.
